کاوشگر محیط زیست
در این وبلاگ سعی شده که مشکلات وآسیب ها و خطرات پیش روی محیط زیست ایران و جهان و همین طور موضوعات علمی مورد بررسی قرار گیردکاوشگر محیط زیست
در این وبلاگ سعی شده که مشکلات وآسیب ها و خطرات پیش روی محیط زیست ایران و جهان و همین طور موضوعات علمی مورد بررسی قرار گیردطرح زیربنایی جو بایدن، دسترسی به برق بدون کربن را در سال ۲۰۳۵ ممکن میکند
طرح زیربنایی جو بایدن، دسترسی به برق بدون کربن را در سال ۲۰۳۵ ممکن میکند :
رئیس جمهور جدید ایالات متحدهی آمریکا، یک طرح زیربنایی برای رسیدن به برق بدون کربن تا سال ۲۰۳۵ را آغاز کرده است؛ طرحی که با استفاده از انرژی نو یا انرژی جایگزین، به کاهش غلظت دیاکسیدکربن و در نتیجه کاهش دمای کرهی زمین کمک خواهد کرد.
انرژی نو یا انرژی جایگزین به آن دسته از انرژیهایی گفته میشود که منابع بدون کربن در تولید آنها نقش دارند؛ مانند انرژی خورشیدی، انرژی بادی، انرژی دریایی، زمین گرمایی، نیروگاههای آبی و کربن خنثی مانند زیست توده. هیدروژن نیز که در پیلهای هیدروژنی قادر به ذخیره انرژی است، بهعنوان انرژی نو نام برده میشود. این نوع انرژیها معایب سوختهای فسیلی مانند افزایش غلظت دیاکسیدکربن و در نتیجه افزایش دمای کرهی زمین و تغییرات آبوهوایی و آلودگی زیستمحیطی را ندارد. علاوه بر این منابع تولید آنها نیز بیانتها، تمامنشدنی و نامحدود است.
به نقل از «Scientific American» ماهیت آنچه که یک منبع انرژی را در دسته انرژیهای جایگزین قرار میدهد در طول زمان تغییر کردهاست. امروزه به علت تنوع منابع انرژی و اهداف مختلفی که حامیان هریک از این انرژیها دنبال میکنند، تعریف بسیاری از انواع انرژی بهعنوان انرژی جایگزین محل مجادله است. توسعهی این نوع از انرژیها با توجه به عوامل مختلف بهویژه هزینه اولیه و قیمت تمام شده بالا و نبود سیاستهای حمایتی، با مشکلاتی مواجه است؛ بااینحال آمریکا برای رسیدن به این انرژی جایگزین تا سال ۲۰۳۵ طرح زیربنایی دارد.
محور برق بدون کربن «جو بایدن» تا در سال ۲۰۳۵، یک استاندارد پاک برای نیروگاههای برق است؛ اگرچه هنوز جزئیات زیادی در دست نیست. ستون فقرات طرح رئیس جمهور آمریکا برای استفاده از ظرفیتهای زیربنایی به منظور پیش بردن سیاستهای محیط زیستی، یک استاندارد پاک برای بخش برق است. این مصوبه میتواند قویترین و جدیترین مصوبهی دولت در این زمینه در تاریخ باشد.
با توجه به مدارک و اسنادی که توسط کاخ سفید منتشر شد، دولت قصد داد تا با استفاده از بودجهی ۲.۳ تریلیون دلاری خود در بخش زیرساخت تلاش کند تا در سال ۲۰۳۵ به برق صددرصد بدون کربن دست پیدا کند. در جلسهی رونمایی از این طرح بایدن گفت: «اگر همین حالا دست به کار شویم، پنجاه سال بعد وقتی مردم به گذشته نگاه کنند با خود میگویند: این همان لحظهای بود که باعث شد آمریکا آینده را از آن خود کند».
درحالیکه هنوز جزئیات زیادی از نحوهی تصویب «استاندارد انرژی کارآمد و برق پاک» در دست نیست، حداقل چیزی که در مورد آن میشود گفت این است که این طرح یک نقطهی عطف مهم در خصوص تلاشهای ایالات متحدهی آمریکا برای کاهش انتشار گازهای گلخانهای است. همچنین در بهترین حالت، این مصوبه میتواند باعث شود تا آمریکا در عرض پانزده سال آینده به شکل چشمگیری اتکای خود به سوختهای فسیلی را کاهش دهد. در حال حاضر شاخص انرژی پاک ایالات متحده حدود چهل درصد است.
آنچه که در این رابطه تفاوت را تعیین میکند این است که هدفی که برای سال ۲۰۳۵ مشخص شده اجباری است یا فقط چیزی در حد یک آرزو و رویا است. کنگره نقش مهمی در این امر ایفا میکند و مشخص خواهد کرد که این مصوبه چقدر قدرت اجرایی خواهد داشت. لیندزلی والتر، معاون مدیریت برنامهی انرژی و اقلیم راه سوم نیز در این رابطه اعلام کرده است که این طرح یک عامل مهم و در واقع ستون فقرات حرکت به سمت کربن زدایی از انرژی است.
به گفتهی لیندزلی والتر، ضرب الاجل قبلی برای رسیدن به یک استاندارد انرژی پاک که صددرصد بدون کربن باشد، در سال ۲۰۵۰ در نظر گرفته شده بود و به نظر میرسد بایدن به شکل شگفتآوری این برنامهی زمانی را جلو انداخته است. از کاخ سفید اخیرا جزئیاتی از نحوهی اجرای استاندارد انرژی پاک منتشر شده است؛ والتر معتقد است که این درز اطلاعات احتمالا عمدی بوده و هدف آن ارزیابی موانع سیاسی پیش رو است.
والتر معتقد است که این موضوع بستگی به این دارد که آیا بایدن میتواند نظر موافق جمهوریخواهان را جذب کند یا نه. در غیر این صورت بایدن باید از طریق کنگره رای لازم برای استفاده از فرایند اصلاح بودجه را جذب کند. یک مانع احتمالی دیگر نیز وجود دارد؛ نزاع و چند دستگی بین دموکراتهای کنگره. با توجه به اختلاف کم در تعداد کرسیهای دو جناح اصلی در کنگره و سنا، دموکراتها نباید دچار چند دستگی شوند وگرنه برتری عددی خود را از دست خواهند داد.
حال اگر به هر ترتیبی بایدن بتواند این ایده را در کنگره به تصویب برساند، پس از آن قدرت کافی برای اجباری ساختن این استانداردها را خواهد داشت. این امر باعث میشود تا نیروگاههای برقی که از زغال و گاز طبیعی استفاده میکنند، با سرعت بیشتری به سمت پایان کار خود نزدیک شوند. سی ایالت و منطقهی کلمبیا برای خود نسخههایی از استاندارد انرژی پاک تدارک دیدهاند و از آن استفاده میکنند؛ بااینحال پیشنهاد بایدن یک استاندارد بسیار رادیکال و جدیتراست که میخواهد استفاده از انرژی خورشیدی، بادی و دیگر منابع تجدید پذیر انرژی به شکل بینظیری افزایش پیدا کند.
برای رسیدن به این نقطه، دولت فدرال باید صدها بیلیون دلار در جهت احداث زیرساختهای موردنیاز مانند خطوط انتقال هزینه کند. در حال حاضر بازیگرهای اصلی در بخش برق و الکتریسیته حمایت خود از این طرح را نشان دادهاند. اگرچه در ماههای پیش رو مشخص خواهد شد که این حمایت چقدر جدی است.
تام کوهن، رئیس انیستیتو ادیسون الکتریک در یک بیانیه اعلام کرده است که رسیدن به آیندهای که در آن انرژی به شکل صددرصدی پاک باشد نیاز به تکنولوژیهای جدید، بدون کربن و شبانهروزی دارد که قیمت آنها برای مصرفکننده نیز مقرونبهصرفه باشد. به گفتهی رئیس انیستیتو ادیسون الکتریک، آمریکا سیاستهای افزایش بودجه برای تحقیق و توسعه این نوع از تکنولوژیها را تشویق و حمایت میکند و بر این باور است که در نهایت، تکنولوژی باعث میشود که انسان با سرعت بیشتری به سمت انرژی صددرصد پاک در آینده حرکت کند.
همچنین والتر گفته است که یک راهکار که از جانب هر دو حزب میتواند پیگیری شود این است که طرحهای تخفیف و تسهیلی برای شرکتها برای ساخت ظرفیتهای انرژی پاک در نظر گرفته شود. والتر افزود که برای تشویق حرکت به سمت انرژی پاک، تخفیف و کاهش هزینهی شرکتها و واحدهای مرتبط برای توسعه و اضافه کردن انرژی خورشیدی، بادی و دیگر منابع انرژی بدون کربن لازم و مفید است. در همین حال، واحدهایی که نتوانستند به حداقلهای موردنظر در این زمینه دست پیدا کنند نیز باید با افزایش هزینهها و جریمه بابت عملکرد کند و کم اثر خود مواجه شوند.
به نقل از «ویکی پدیا» ادارهی اطلاعات انرژی ایالات متحده اعلام کرد تولید انرژی برق با استفاده از زغالسنگ در جهان از ۸.۱ تراوات ساعت (TWH) در سال ۲۰۱۰ به ۱۱.۱ تراوات ساعت (TWH) در سال ۲۰۵۰ افزایش پیدا خواهد کرد. این در حالی است که تولید برق جهانی با استفاده از گاز از ۴.۶ تراوات ساعت در سال ۲۰۱۰ به ۱۱.۱ تراوات ساعت در سال ۲۰۵۰ افزایش خواهد یافت.
کاهش سهم بخش تولید انرژی در انتشار گازهای گلخانهای شامل استفاده از تکنولوژیهای کم یا بدون کربن برای تولید انرژی و کاهش تقاضا برای الکتریسیته و همچنین شامل بهکارگیری بهترین سیاست برای افزایش تولید انرژی بدون کربن و تجدیدپذیر است. همچنین اهمیت سیاستهای مکمل تولید نیرو که صنایع را برای دنبال کردن گزینههای پاکتر تشویق میکنند و تقاضا برای الکتریسیته را کاهش میدهند، به اندازهی سیاستهایی است که تقاضا برای الکتریسیته را با افزایش بهرهوری محصولات مصرفکنندهی انرژی (مثلا لوازم خانگی) کاهش میدهد.
در مجموع سیاستهای هوشمندانه در زمینهی انرژی میتواند میزان ۲۱ درصد از مقدار مورد نیاز کاهش گازهای گلخانهای برای رسیدن به هدف محدود کردن گرم شدن زمین تا ۲ درجه سانتیگراد را برآورده کند. این مسئله میتواند نقش اساسی در کاهش رشد تولید گازهای گلخانهای در این بخش که عمدتا ناشی از افزایش مقدار زغالسنگ و گاز طبیعی برای تولید انرژی است، داشته باشد.
لیا استوکس، متخصص سیاستهای اقلیمی در دانشگاه کالیفرنیا، سانتا باربارا گفته است یک استاندارد انرژی پاک آمریکا را در مسیری قرار میدهد که تا سال ۲۰۳۰ به سطح انرژی پاک هشتاد درصدی دست پیدا کند. به گفتهی این متخصص سیاستهای اقلیمی در دانشگاه کالیفرنیا، در حال حاضر، آمریکا به شکل سالانه چیزی نزدیک به ۲ درصد به امتیاز انرژی پاک خود اضافه میکند. استاندارد جدید (وقتی با صدها بیلیون دلار پیشنهادی همراه شود) باعث خواهد شد تا این عدد به ۵ امتیاز در هر سال افزایش پیدا کند. همچنین این سیاست باعث میشود تا دیگر بخشهای اقتصاد که به کربن وابسته هستند نیز بلافاصله میزان انتشار آلایندگیها را کاهش دهند.
لیا استوکس اعتقاد دارد که با حمایت مالی دولت فدرال از صنعت و مالیات پردازان، این طرح میتواند در سرعت و مقیاسی ایدهآل و ضروری به نتیجه برسد. انسانها در صورت دست پیدا کردن به آن انرژی پاک مورد نظر، میتوانند از آن برای انرژیرسانی به بخش حمل ونقل، ساختو ساز و دیگر بخشهای صنایع سنگین استفاده کرده و آلایندگیها را در کل اقتصاد تا نزدیک به هفتاد الی هشتاد درصد کاهش دهند.
منبع :
زومیت
بیل گیتس: چرا نمیتوانیم هواپیمای برقی داشته باشیم
بیل گیتس: چرا نمیتوانیم هواپیمای برقی داشته باشیم :
بیل گیتس کتابی با محوریت فاجعهی آب و هوایی منتشر کرده است تا راهکارهایی برای کاهش انتشار گازهای مضر ارائه بدهد. در بخشی از کتاب به وسایل نقلیهی برقی اشاره میشود.
سالها است تولیدکنندگان تلاش میکنند وسایل نقلیهی مسافربری را به موتور الکتریکی مجهز کنند؛ اما آنطور که کارشناس انگجت مینویسد، احتمالا در آیندهی نزدیک سیستمهای الکتریکی به اَشکال سنگینتر وسایل حملونقل مثل هواپیما، کشتی باربری و کامیون نمیرسد.
باتریهای امروزی نمیتوانند به حدی انرژی نگه دارند تا وسایل بزرگ حملونقل از آنها برای مسافتهای طولانی استفاده کنند. البته این بدین معنی نیست که نمیتوانیم اقداماتی برای کاهش نشر کربن صنعت حملونقل انجام بدهیم.
بیل گیتس در جدیدترین کتابش با عنوان «چگونه از فاجعهی آب و هوایی جلوگیری کنیم: راهکارهایی که داریم و دستاوردهایی که به آنها نیاز پیدا میکنیم» که با همکاری تعداد زیادی از متخصصان حوزههای مختلف تهیه شده است، از برنامهی همهجانبهاش برای جلوگیری از فاجعهی آب و هوایی و آخرالزمان محیط زیست پردهبرداری میکند. او آثار تغییرات محیط زیست را که ناشی از فعالیت انسان هستند برمیشمرد و راهکارهایی ارائه میدهد تا کرهی زمین برای نسل بعد هم قابل سکونت باشد.
در ادامه، بخشی از کتاب بیل گیتس را با هم میخوانیم:
مدتی پیش، من و دوستم وارن بافت دربارهی این موضوع که جهان چگونه میتواند هواپیماها را کربنزدایی کند صحبت میکردیم. وارن پرسید: «چرا نمیتوانیم جت جمبو را با باتری به حرکت دربیاوریم؟» وارن بهخوبی میدانست وقتی جت تیکاف میکند، سوخت همراه جت ۲۰ تا ۴۰ درصد از کل وزن هواپیما را تشکیل میدهد. برای تأمین انرژیِ ارائهشده توسط همان مقدار سوخت، به باتریهایی نیاز پیدا میکنیم که ۳۵ برابر وزن بیشتر از آن مقدار سوخت دارند. وقتی این حقیقت حیرتانگیز را به وارن گفتم، خیلی زود متوجه شرایط شد. هرچه انرژی بیشتری نیاز داشته باشید، هواپیمای شما سنگینتر میشود تا اینکه سرانجام هواپیما به حدی سنگین میشود که امکان بلند شدن از زمین ندارد. وارن لبخند زد، سرش را تکان داد و صرفا گفت «اَه.»
وقتی قصد دارید انرژی وسیلهای به سنگینی کشتی باربری یا هواپیما را تأمین کنید، قاعدهی سرانگشتی که بالاتر شرح دادم (هرچه وسیلهای که میخواهید به حرکت دربیاورید بزرگتر باشد و هرچه بیشتر بخواهید آن را بدون شارژ مجدد به حرکت دربیاورید، استفاده از برق بهعنوان منبع انرژی سختتر میشود)، تبدیل به قانون میشود. با صرف نظر کردن از دستاورد انقلابی که احتمالا هیچگاه رخ نمیدهد، باتریها هرگز به حدی سبک و قدرتمند نمیشوند که توانایی حرکت دادن هواپیما و کشتی در مسافتهای طولانی پیدا کنند.
بهترین وضعیت را در دنیای امروز در نظر بگیرید. بهترین هواپیمای تمامبرقی در بازار میتواند دو مسافر جابهجا کند، به حداکثر سرعت ۲۱۰ مایل بر ساعت (۳۳۷٫۹ کیلومتر بر ساعت) دست مییابد و با هر بار شارژ تا سه ساعت پرواز میکند. اما یک هواپیمای بوئینگ 787 با ظرفیت متوسط توانایی حمل ۲۹۶ مسافر با سرعت ۶۵۰ مایل بر ساعت (۱۰۴۶ کیلومتر بر ساعت) دارد و با یک مخزن پر از سوخت تا تقریبا ۲۰ ساعت پرواز میکند. به بیانی دیگر، هواپیمای متکی بر سوخت فسیلی میتواند بیش از سه برابر سریعتر و ۶ برابر طولانیتر پرواز کند و در همین حال تقریبا ۱۵۰ برابر افراد بیشتری از بهترین هواپیمای تمامبرقی امروزی در خود جای بدهد.
باتریها در حال بهتر شدن هستند؛ اما سخت است پیشبینی کنیم این شکاف چه زمانی از بین میرود. اگر خوششانس باشیم، باتریها ممکن است بتوانند تا سه برابر تراکم انرژی بیشتری نسبت به امروز داشته باشند و حتی در صورت دستیابی به این مرحله، باتریها همچنان ۱۲ برابر تراکم انرژی کمتری در مقایسه با بنزین یا سوخت جت خواهند داشت. بهترین کاری که میتوانیم بکنیم جایگزینی سوخت جت با الکتروفیول و بایوفیولهای پیشرفته است؛ اما الکتروفیولها و بایوفیولها معایب بزرگی دارند.
این گفته برای کشتیهای باربری نیز صدق میکند. بهترین کشتیهای باربری مرسوم میتوانند ۲۰۰ برابر بار بیشتر از یکی از دو کشتی برقی که اکنون مشغول فعالیت هستند حمل کنند. کشتیهای باربری مرسوم همچنین مسافتهایی طی میکنند که ۴۰۰ برابر طولانیتر هستند. این مزایا برای کشتیهایی که میخواهند از اقیانوسها عبور کنند، بسیار بزرگ و پراهمیت هستند.
با درنظرگرفتن اهمیت بسیار زیاد کشتیهای باربری در اقتصاد جهانی، فکر نمیکنم استفاده از چیز دیگری به غیر از سوخت مایع در آنها از لحاظ مالی بهصرفه و درست باشد. عوض کردن نوع سوخت این کشتیها مزایای زیادی برای ما به همراه میآورد. حملونقل دریایی بهتنهایی سه درصد از کل آلایندگی را به خود اختصاص میدهد؛ اما استفاده از سوخت پاک این عدد را به شکلی محسوس پایین میآورد. متأسفانه سوختی که کشتیهای باری به آن متکی هستند و با اصطلاح «سوخت کشتی» از آن یاد میشود، بسیار ارزان است؛ زیرا از باقیماندهی فرایند پالایش نفت به دست میآید. از آنجایی که سوخت فعلی بسیار ارزانقیمت است، حد اعلای سوخت پاک برای کشتیهای باری بسیار بالا است.
آیا بسیاری از مردم به پرداخت مالیات بیشتر تمایل نشان میدهند؟ مشخص نیست. آخرین باری که ایالات متحده مالیات بنزین را بهصورت سراسری افزایش داد، سال ۱۹۹۳ یعنی بیش از یکچهارم قرن پیش بود. فکر نمیکنم آمریکاییها مشتاق پرداخت پول بیشتر برای بنزین باشند.
بیل گیتس در ادامهی کتاب به چهار راهکار اشاره میکند که با اتکا بر آنها میتوان میزان انتشار گازهای مضر ناشی از حملونقل را کاهش داد. او میگوید راهکار اول این است که حملونقل کاهش پیدا کند و برای دستیابی به این هدف باید رانندگی، پرواز و حملونقل دریایی کاهش یابد. او میگوید دولتها باید مردم را به استفاده از روشهای جایگزین مثل پیادهروی، دوچرخهسواری و استفادهی گروهی از خودروها ترغیب کنند. شماری از شهرها در حال حاضر مشغول استفاده از برنامههایی هوشمند برای عملی کردن این کار هستند.
گیتس میگوید بهعنوان راهکار دوم، باید در فرایند تولید خودرو از موادی که باعث انتشار شدید کربن میشوند کمتر استفاده شود، البته این راهکار نمیتواند گازهای ناشی از فعالیت خودروها و مصرف سوخت را کاهش بدهد. تمامی خودروها از موادی مثل فولاد و پلاستیک ساخته میشوند و امکان تولید خودرو با این مواد، بدون انتشار گازهای گلخانهای وجود ندارد.
راهکار سوم از نگاه بیل گیتس، استفاده از سوخت به شکل بهینهتر و کارآمدتر است. این بخش بیشتر از راهکارهای دیگر توجه قانونگذاران و رسانهها را جلب میکند؛ چون به خودروهای مسافری و کامیونها مربوط است. گیتس در ادامه توضیحات بیشتری ارائه میدهد و میگوید چهارمین راهکار یعنی استفاده از خودروی برقی و سوختهای جایگزین، بهترین راهکار برای کاهش انتشار گازهای مضر است. او میگوید سیاستهای جدیدی باید روی کار بیایند تا مردم بیشازپیش به خرید خودروی برقی ترغیب شوند. همچنین تعداد ایستگاههای شارژ خودروهای برقی باید افزایش پیدا کند.
منبع :
زومیت
دانشمندان توربین بادی بدون تیغه ساختند
دانشمندان توربین بادی بدون تیغه ساختند :
دانشمندان یک توربین بادی بدون تیغه ساختهاند که تنها با ارتعاشات به وجود آمده از طریق باد انرژی تولید میکند.
به گزارش زیست آنلاین : به نقل از یورو نیوز، سازمان ملل متحد میگوید رشد میزان انرژی تولیدی از باد در جهان باید طوری باشد که طی دهه آینده سه برابر شود تا اثر کربن خنثی گردد، اما تاکنون تنها توربینهای بادی سنتی برای رسیدن به این هدف به کار گرفته شدهاند.
توربینهای بادی به دلیل گران بودن، ایجاد سر و صدا و آسیب رساندن به محیط زیست و حیات وحش بسیار مورد انتقاد قرار میگیرند. بیشتر این مشکلات از زمان طراحی اولیه آسیابهای بادی سنتی در سده نهم میلادی وجود داشته است.
اکنون یک استارت آپ اسپانیایی به نام «وُرتکس» تصمیم گرفته این اشکالات سنتی را از بین ببرد. چیزی که این شرکت طراحی کرده در واقع یک توربین بدون تیغه استوانهای شکل است است که با محیط زیست سازگاری دارد. این فناوری انرژی حاصل از باد را از طریق نوسان مهار میکند.
این دستگاه در محل انرژی تولید میکند و مثلا میتواند به عنوان منبع مکمل انرژی تجدیدپذیر همراه با صفحات خورشیدی در مناطق مسکونی به کار گرفته شود.
«خورخه پینیه رو» کارشناس شرکت اسپانیایی با یادآوری این که این دستگاه جدید در اندازههای مختلف در دست ساخت و آزمایش است به یورونیوز میگوید که با این حال، این توربین هرچه بزرگتر باشد، بهتر است. وی گفت: «هر چه اندازه دستگاه بزرگتر باشد، میزان برق تولید شده نیز به صورت تصاعدی بالا میرود. یک نمونه از این دستگاه به نام وُرتکس تاکوما با ارتفاع ۲.۷۵ متر میتواند برق مورد نیاز یخچال، تلفن و برخی چراغهای الایدی در یک خانه خارج از شبکه سراسری را تأمین کند.»
این نوع توربین چون تیغه ندارد، سر و صدای زیادی هم ندارد و نگهداری آن نیز نسبتا سادهتر است. از این گذشته، این دستگاه در مقایسه با توربینهای بادی سنتی به هیچ گونه روغن یا روانکننده دیگری احتیاج ندارد.
از سوی دیگر، توربین جدید بر خلاف توربینهای سنتی موجود، به پرندگان آسیبی نمیرساند. این ویژگی مهمی است، زیرا بر پایه برآوردها، سالانه صدها هزار پرنده به دلیل برخورد با توربینهای بادی در جهان میمیرند. تازه این مقدار بسیار کمتر از شمار پرندگانی است که همه ساله در نیروگاههای سوخت فسیلی جان میدهند.
بسیاری از کاربران شبکههای اجتماعی به شوخی نام این توربین بادی جدید را «اسکایبریتور،Skybrator» گذاشتهاند. پینیهرو در واکنش به این نامگذاری در اینترنت میگوید: «ما مهندسان معمولا تمایل داریم که در این مورد جدی باشیم، اما واقعاً خندهدار هم هست و شوخی با آن هم مانعی ندارد. مردم آزادند شوخی کنند ولی باید یادشان هم باشد که این یک پروژه علمی است که پشت آن بسیاری از متخصصان و سازمانها با همت و جدیت فراوانی مشغول فعالیت هستند.»
منبع :
پایگاه خبری زیست آنلاین
فرضیه مرگ گربه ماهیان در جاسک به دلیل آلودگی دریا منتفی است
فرضیه مرگ گربه ماهیان در جاسک به دلیل آلودگی دریا منتفی است :
بندرعباس - مدیرکل محیط زیست هرمزگان گفت: فرضیه مرگ گربه ماهیان به دلیل آلودگی دریا تقریبا منتفی است.
به گزارش خبرنگار مهر : حبیب مسیحی تازیانی ظهر شنبه در جمع خبرنگاران در تشریح تلفات گربه ماهیان در سواحل شهرستان جاسک بیان داشت: در روز جمعه ۱۳ فروردین، پیرو انتشار اخباری مبنی بر مرگ و میر مقادیر قابل توجهی گربه ماهی در سواحل شهرستان جاسک در فضای مجازی کارشناسان و محیط بانان اداره حفاظت محیط زیست شهرستان جاسک، سواحل این شهرستان را مورد پایش قرار دادند.
وی خاطرنشان کرد: در این بازدید و بررسی ها مشخص شد در نوار ساحلی موسوم به «مقسا»، تعداد زیادی گربه ماهی بالغ تلف شده اند. بلافاصله نمونه برداری از لاشه تعدادی از گربه ماهیان تلف شده انجام شد و به مراکز آزمایشگاهی و تحقیقاتی در حال ارسال است.
مسیحی اضافه کرد: با عنایت به بررسی های اولیه انجام شده، با توجه به اینکه تمامی آبزیان تلف شده صرفاً از یک گونه است و نظر به اینکه گزارشی از بروز آلودگی در منطقه فوق الذکر وجود ندارد، فرضیه مرگ به دلیل آلودگی دریا تقریباً منتفی است.
وی ادامه داد: همچنین در صورت بروز بیماری در یک گونه، سنین و سایزهای مختلف مورد آسیب و تلفات قرار می گیرند اما در این حادثه صرفاً سایزهای معمول صید شده توسط صیادان مشاهده گردیده و سایزهای بسیار کوچک و نابالغ در بین تلفات وجود ندارد. بنابراین فرضیه بروز بیماری نیز بسیار بعید به نظر می رسد.
به گفته مدیرکل محیط زیست هرمزگان، طبق بررسی های به عمل آمده و اظهارات شفاهی برخی صیادان، در شامگاه پنج شنبه ۱۲ فروردین، یک قایق صیادی که اقدام به صید گربه ماهی نموده غرق شده است و ممکن است تلفات مشاهده شده در ساحل مذکور به دلیل این حادثه باشد.
وی تاکید کرد: این اداره کل در حال بررسی بیشتر موضوع است و نتایج در گزارش های آتی اعلام خواهد شد.
به گزارش مهر، گربه ماهیان که به صورت توده ای حرکت می کنند، از جمله ماهیان غیر خوراکی محسوب شده و عمدتاً در صنایع پودر ماهی کاربرد دارند. این گونه گاهی به عنوان صید ضمنی، بویژه در روش های صید ترال و محاصره ای (پرساین) به تور صیادان می افتد و بعضاً به دلیل ارزش نسبتاً پایین اقتصادی و گنجایش کم قایق ها و شناورهای صیادی، به دریا ریخته می شود.
منبع :
خبرگزاری مهر
کاهش بیش از یک میلیون هکتار از وسعت جنگلهای نیمه انبوه ایران
کاهش بیش از یک میلیون هکتار از وسعت جنگلهای نیمه انبوه ایران :
مرجع ملی کنوانسیون تنوع زیستی کشور گفت: حدود یک میلیون و ۶۴۵ هزار هکتار از وسعت جنگلهای نیمه انبوه ایران با تراکم پوشش ۲۵ تا ۵۰ درصد کاسته شده و در مقابل یک میلیون و ۹۱۰ هزار هکتار به اراضی جنگلی با تراکم پوشش ۱ تا ۵ درصد اضافه شده است.
اسکندر زند در گفت و گو با ایسنا : با اشاره به اینکه منابع زیستی و منابع ژنتیکی بخشی از تنوع زیستی هستند، اظهار کرد: تنوع زیستی عبارت است از کلیه سطوح حیات که طی سالهای متمادی تکامل یافته و در نهایت منجر به تشکیل اکوسیستم شده است. بهطورکلی تنوع زیستی شامل ژن، گونه و اکوسیستم است.
بیش از دو میلیون گونه گیاهی و جانوری در جهان شناسایی شده است
وی با اشاره به اینکه تاکنون در جهان بیش از دو میلیون گونه گیاهی و جانوری شناسایی شده است، تصریح کرد: از این بین ما در ایران حدود ۴۳ هزار گونه را داریم البته تخمینهای متفاوتی از تعداد کل گونههای گیاهی و جانوری در دنیا وجود دارد و حتی برآورد شده است که میلیاردها گونه مختلف روی کره زمین وجود داشته باشد. بشر همچنان درحال شناسایی گونههای جدید روی کره زمین است و از اینرو نمیتوان تعداد دقیق گونهها را بیان کرد.
ایران جزو ۲۰ کشور غنی ازنظر تنوع زیستی و ژنتیکی است
مرجع ملی کنوانسیون تنوع زیستی کشور در ادامه با بیان اینکه در سطح دنیا ۱۱ نوع اکوسیستم وجود دارد که شامل اکوسیستمهای آبی، خاکی، طبیعی، مصنوعی و... میشود، گفت: در کشور ما ۹ اکوسیستم از این ۱۱ اکوسیستم وجود دارد. از سویی دیگر از ۴۲ نوع تالابی که در دنیا داریم، ۴۱ نوع آن در ایران شناسایی شده است. از اینرو ایران جزو ۲۰ کشور غنی ازنظر تنوع زیستی و ژنتیکی است.
زند ادامه داد: تنوع زیستی و ژنتیکی در کشور ما سبب شده است که بسیاری از گیاهان و جانوران بومی ایران باشند. ما در ایران ۲۱۰۰ گونه گیاهی داریم که مخصوص کشور ما هستند همچنین منشا بسیاری از گونههای گیاهی و دامها ایران است البته باید اشاره کرد که تنوع گسترده آب و هوا در کشور ما عامل این تنوع ژنی و گیاهی است و ما باید تنوع زیستی خود را بهعنوان یک سرمایه ملی تلقی و از آن حفاظت کنیم.
وی ضمن اشاره به وضعیت حفاظت از جنگلها و مراتع در کشور ما بهعنوان اصلیترین رکن حفاظت از تنوع زیستی اظهار کرد: متاسفانه بهطورکلی وضعیت حفاظت از جنگلها، مراتع و زمینهای زراعی در کشور ما طی سالهای اخیر مناسب نبوده است. بهرهبرداری بیرویه، تغییر کاربری و تخریب سرزمین از اصلیترین عوامل از بین رفتن جنگلها و به تبع آن تنوع زیستی است. بر اساس آمار سال ۱۳۹۹، در ایران حدود ۲ میلیون هکتار اراضی جنگلی و ۱۵.۷ میلیون هکتار جنگل داریم.
مرجع ملی کنوانسیون تنوع زیستی کشور در ادامه تصریح کرد: مقایسه این آمار با اطلاعات سال ۱۳۸۳ نشان میدهد که طی ۱۶ سال اخیر سطح جنگلهای ایران زیاد تغییر نکرده است ولی کیفیت جنگلها آسیب دیده است؛ بهطوریکه حدود یک میلیون و ۶۴۵ هزار هکتار از وسعت جنگلهای نیمه انبوه ایران ( با تراکم پوشش ۲۵ تا ۵۰ درصد) کاسته شده و در مقابل یک میلیون و ۹۱۰ هزار هکتار به اراضی جنگلی (با تراکم پوشش ۱ تا ۵ درصد) اضافه شده است.
به گفته وی در مجموع میتوان گفت که سالانه حدود ۱۰۳ هزار هکتار از جنگلهای نیمه انبوه کاسته و در مقابل سالانه حدود ۱۲۰ هزار هکتار به اراضی جنگلی اضافه شده است البته طی ۱۶ سال اخیر سالانه ۳۲ هزار هکتار به سطح جنگلهای دست کاشت (که بهمراتب کیفیت پایینتری نسبت به جنگلهای طبیعی دارند) افزوده شده است و سطح جنگلهای انبوه (با تراکم پوشش بیش از ۵۰ درصد) نیز سالانه حدود ۲۶ هزار هکتار افزایش داشته است.
زند در ادامه گفت: بر این اساس میتوان بیان کرد که کیفیت جنگلهای ایران به شدت پایین آمده و بهجز جنگل های انبوه که حدود ۱۲ درصد از جنگلهای ایران را شامل میشوند و البته بهنسبت دور از دسترس قرار دارند، بقیه جنگلها به شدت در معرض آسیب قرار دارند.
زند با بیان اینکه اگر تخریب سرزمین، تغییر کاربری و بهرهبرداری بیرویه با همین سرعت ادامه داشته باشد، سرمایه زیستی ما آسیب جبرانناپذیری خواهد دید، گفت: امروزه در دنیا بهطور متوسط ۱۴ درصد از مساحت کشورها بهعنوان مناطق حفاظت شده شناخته میشوند. در کشور ما مناطق حفاظت شده حدود ۱۲ درصد از وسعت کل ایران است البته برنامه حفاظت از تنوع زیستی جهانی کشورها را موظف کرده که ۱۷ درصد از مساحت خود را به مناطق حفاظت شده ارتقا دهند. بههرحال این امید وجود دارد که بشر در این مناطق بتواند از تنوع زیستی و ژنتیکی زمین حفاظت کند.
حدود یک میلیون گونه جانوری در دنیا درمعرض خطر انقراض هستند
به گفته مرجع ملی کنوانسیون تنوع زیستی کشور بهطور کلی در دنیا یک میلیون گونه جانوری در معرض خطر انقراض هستند همچنین خطر انقراض ۲۰ درصد گیاهان و پنج درصد حشرات را تهدید میکند چون انسان بیش ظرفیت زمین از آن بهرهبرداری میکند. افزایش جمعیت و بهدنبال آن افزایش مصرف سبب شده است که طی ۴۵ سال اخیر در جهان اقتصاد چهار برابر، تجارت ۱۰ برابر، شهرنشینی دو برابر و آلودگی پلاستیکی ۱۰ برابر شود. از سوی دیگر جمعیت کره زمین ۱.۷۵ برابر بیشتر از ظرفیت آن است.
بهزودی بحران از بین رفتن تنوع زیستی یکی از بحرانهای جدی بشر خواهد شد
زند در پایان اظهارکرد: بر اساس گزارشی که در سال ۲۰۲۱ منتشر شده است طی پنج تا ۱۰ سال آینده بحران از بین رفتن تنوع زیستی یکی از بحرانهای جدی بشر خواهد بود. علاوه بر این میتوان گفت که حداقل ۴۰ درصد اقتصاد جهان و ۸۰ درصد نیازهای بشر وابسته به منابع بیولوژیک است و اگر این منابع آسیب ببینند، زندگی انسان دچار مشکلاتی جدی خواهد شد.
منبع :
خبرگزاری ایسنا
گوگل مپ سازگار با محیط زیست می شود
گوگل مپ سازگار با محیط زیست می شود :
از این پس اپلیکیشن گوگل مپ رانندگان را به مسیرهایی هدایت می کند که «سازگار با محیط زیست» هستند
به گزارش زیست آنلاین : به نقل از رویترز، گوگل مپ قرار است از این پس رانندگان خودروها را به مسیرهایی بکشاند که از نظر ترافیکی، شیب خیابان و دیگر فاکتور تخمین می زند که خودروها در این مسیرها کربن کمتری تولید می کنند.
گوگل می گوید در ایالات متحده این برنامه امسال راه اندازی خواهد شد و در نهایت برای کمک به مقابله با تغییرات اقلیم چنین سرویسی در دیگر کشورها هم اجرایی خواهد شد.
گوگل می گوید حتی اگر کاربر هم چنین گزینه ای را انتخاب نکند، این مسیرها به صورت دیفالت سازگار با محیط زیست خواهند بود و اگر مسیرهای جایگزین زودتر به مقصد برسند گوگل گزینه ها را ارائه خواهد کرد و کاربر را برای انتخاب مسیر آزاد می گذارد.
این که عوارض جاده ها چه تاثیری بر میزان انتشارات دارند به طور کامل مشخص نیست. اما در مطالعه ای که با شرکت 20 نفر در دانشگاه ایالتی کالیفرنیا انجام شد، محققان به این نتیجه رسیدند که شرکت کنندگان وقتی می بینند اپلیکیشنی میزان تخمینی از کربن تولیدی را به نمایش می گذارد بیشتر تمایل دارند تا از مسیرهای پیشنهادی این اپلیکیشن ها استفاده کنند.
گوگل می گوید بر آن است که بر مقابله با تغییرات اقلیم بیشتر تمرکز کند. از ماه ژوئن گوگل هشدار به رانندگان درباره عبور از مناطق با انتشارات کم را آغاز کرده است. این مناطق در آلمان، فرانسه، هلند، اسپانیا و بریتانیا قرار دارند./انرژی امروز
منبع :
پایگاه خبری زیست آنلاین برگرفته شده از انرژی امروز
چرا تالابها اهمیت دارند
چرا تالابها اهمیت دارند :
دراقلیم غالبا خشک و نیمه خشک کشور که میزان تبخیر بهطور متوسط بیش از ۱۰ برابر بارش است، انتظار میرود که تالابهای بسیار کمی شکل بگیرد اما پرشیب بودن ایران که یکی از کوهستانیترین کشورهای جهان بهحساب میآید، برخورداری از هزاران کیلومتر سواحل دریایی آبهای گرم در جنوب و معتدل در شمال، وجود پهنههای وسیع بیابانی با خاکهای شور و بالاخره موقعیت عرض جغرافیایی باعث شده که ایران جزو کشورهای دارای بیشترین تنوع تالابها در جهان باشد.
به گزارش زیست آنلاین : از ۴۲ نوع تالاب شناخته شده در جهان، ۴۱ نوع بهجز تالابهای خیلی سردسیری توندرا در ایران به ثبت رسیده است. طبق طبقهبندی کنوانسیون جهانی حفاظت از تالابها ۴۲ نوع تالاب شناخته شده که ۱۲ نوع آن ساحلی و دریایی، ۲۰ نوع داخل خشکی و ۱۰ نوع مصنوعی هستند. بیش از ۱۴۰ تالاب در فهرست آییننامه اجرایی تبصره ماده ۱ قانون حفاظت، احیا و مدیریت تالابهای کشور نامبرده شده است.
بنابر اطلاعات سازمان حفاظت محیط زیست، حیات روی زمین وابسته به آب است. تالابها موجودات زنده طبیعی و حیاتی هستند که باید برای تداوم حیات بشر و تنوع عظیمی از جانوران و گیاهانی که در این زیستگاه منحصربه فرد زیست میکنند از آنها حفاظت شود. تالابها محل اتصال خشکی و آب هستند و قدمت آنها نزدیک به قدمت کره زمین است و ماوای بخشی از غنیترین تنوع زیستی روی زمین هستند.
تالابها را میتوان در سراسر کره زمین از استوا تا دشتهای یخ زده یافت. این اکوسیستمها به اندازه هر عضو دیگر طبیعت در سلامت و حفظ تعادل کره زمین نقش حیاتی دارند.
عجیب نیست تالابها میزبان جمع شگفت انگیزی از حیات وحش هستند؛ از مرغ ماهیخوار تا تمساح، از حواصیل تا اسبآبی و انبوهی از حیات گیاهی کمیاب و موجودات آبی دیگر. تالابها اندازههای متنوعی دارند؛ از یک آبگیر محلی تا خلیجهای قطبی وسیع ده میلیون هکتاری کانادا، بزرگ یا کوچک، شمال یا جنوب کارکرد تالابها کم و بیش همانند است که مهمترین آنها پشتیبانی از تنوع عظیمی از حیات وحش که در صورت نبود تالابها منقرض میشدند. حفاظت میلیونها نفر از عواقب فاجعه بار سیلها، طوفانها و امواج دریا را میتوان از دیگر کارکردهای تالابها دانست.
قرارداد بین دولتی کنوانسیون رامسر که در دوم فوریه سال ۱۹۷۱ و بهمنظور حفاظت از تالابها در شهر رامسر استان مازندران منعقد شد و این پیمان بینالمللی با عنوان «کنوانسیون بینالمللی رامسر» و روز ۲ فوریه به نام «روز جهانی تالابها» ثبت شد. تمام تالابهای مهم دنیا که در این کنوانسیون ثبت میشوند عنوان «رامسر سایت» را دریافت میکنند. تاکنون ۲۴۱۴ رامسر سایت در دنیا به ثبت رسیدهاند.
۲۵ تالاب در ایران در کنوانسیون رامسر ثبت شدهاند و این رامسر سایتهای ایران شامل تالاب هامون پوزک، هامون صابری و هیرمند، خلیج گواتر و هور باهو، جزیره شیدور، تالاب خورخوران، دلتای رود گز و رود حرا، دلتای رود شور و شیرین میناب، تالابهای نیریز و کمجان، تالاب پریشان و دشت ارژن، تالاب شادگان، خورالامیه و خور موسی، تالاب چغاخور، تالاب گاوخونی و تالابهای پایین دست زاینده رود، تالاب زریوار، تالاب گمیشان، مجموعه آلاگل، آلماگل و آجیگل، آبندانهای فریدونکنار، ازباران و سرخهرود، شبه جزیره میانکاله، خلیج گرگان و آبندان لپوزاغمرز، پارک ملی بوجاق، تالاب انزلی، تالاب امیرکلایه، دریاچه قوریگل، تالاب کانی برازان، دریاچه قوپی، تالابهای شورگل، یادگارلو و درگهسنگی و دریاچه ارومیه میشود.
به گزارش ایسنا، احمد رضا لاهیجانزاده - معاون محیط زیست دریایی سازمان حفاظت محیط زیست- نیز بهتازگی در مراسم گرامیداشت پنجاهمین سالگرد کنوانسیون رامسر بر پیگیری ثبت هشت تالاب دیگر در کنوانسیون بینالمللی رامسر تاکید کرده است
منبع :
پایگاه خبری زیست آنلاین برگرفته شده از ایسنا
روز جهانی آب روزی برای ارزشگذاری این مایه حیات
روز جهانی آب روزی برای ارزشگذاری این مایه حیات :
ایرنا : ۲۲ مارس برابر با ۲ فروردین ۱۴۰۰ ، از سوی سازمان ملل متحد به عنوان روز جهانی آب نامگذاری شده است. عنوانی که برای روز جهانی آب در سال ۲۰۲۱ میلادی که مصادف با نوروز هم هست، انتخاب شده، ارزش نهادن بر آب از وجوه مختلف اقتصادی، فرهنگی و اجتماعی است.
در سال ۱۹۹۲ و در بیست و یکمین دستور جلسه کنفرانس محیط زیست و توسعه سازمان ملل (UNCED) که در شهر ریودوژانیرو برزیل برگزار شد، موضوع روز جهانی آب رسما مطرح شد. در این کنفرانس از کلیه کشورها خواسته شد تا در راستای اجرای بیانیه شماره ۲۱ سازمان ملل، این روز را به عنوان روز ترویج و آگاه سازی مردم در مورد آب اختصاص داده و از طریق پخش و انتشار کتب، اشاعه نشریات و بروشورهای ترویجی، برگزاری همایش ها، کارگاههای آموزشی و نمایشگاه ها در گرامیداشت آن بکوشند.
علاوه بر کشورهای عضو سازمان ملل، بسیاری از سازمانهای غیردولتی (NGO) مسایلی از قبیل چگونگی دستیابی بیش از یک میلیارد نفر به آب شرب سالم و یا نقش زن و مرد در خانواده برای دستیابی به آب سالم را پررنگ تر میکند. از سال۱۹۹۳ هر سال یک شعار جدید درباره مسایل حیاتی و حساس آن زمان برگزیده میشود تا فعالیت های جامعه بر پایه آن شعار شکل گیرد. شعار امسال روز جهانی آب، در روز ۲ فروردین ۱۴۰۰ ارزشگذاری آب نامیده شده است. چون آب دارای ۳ ارزش حیاتی، فرهنگی و اقتصادی است. امسال بدلیل شیوع کرونا در سرتاسر جهان مصرف آب برای شستشو های مداوم بسیار بالا رفته است ارزشگذاری آب، نقطه تمرکز آموزش های آبی انتخاب شده است. اولین بعد ارزش آب، ارزش حیاتی آن است. آب برای کلیه موجودات زنده اعم از انسانها، گیاهان، جانوران و کل اکوسیستم کره زمین نقش کلیدی و انکارناپذیری دارد. بیش از دو سوم وزن بدن ما و اغلب جانداران را آب تشکیل داده و اساس تمدن و شهرهای ما بر آب بنا گذاشته شده است. دومین ارزش آب، ارزش فرهنگی این مایع حیات بخش است. در طول تاریخ، فرهنگ ایرانی و بعدتر فرهنگ اسلامی، برای آب ارزش و جایگاه ویژه ای قایل بوده و اسطوره ها، داستان ها و باورهایی را در مورد آب، شکل داده است. اما در کنار مسایل، ارزش اقتصادی آب این روزها اهمیت ویژهای در جهان یافته است. در زندگی روزانه ما ایرانیها شاید ارزش اقتصادی آب و بهایی که حاضریم براش بپردازیم، قیمت بالایی نداشته باشد اما در جهان امروز مقوله آب و ارزش اقتصادی آن از اهمیت بسیار بالایی برخوردار است. در واقع شعار امسال در مورد معنای آب برای مردم، ارزش واقعی آن و چگونگی محافظت بهتر از این منبع حیاتی است. آب برای افراد مختلف معنای مختلفی دارد. معنای آب برای افراد مختلف چیست؟ چگونه و چقدر آب برای خانه و زندگی خانوادگی، معیشت شما، اقدامات فرهنگی شما، رفاه و محیط زیست شما مهم است؟
جایگاه آب در قرآن مجید
قرآن کریم توجه ویژه ای به طبیعت و عناصر آن دارد. در سوره های بقره،
انعام، انفال و رعد بر واژه آب اشاره شده است. در سوره رعد ماء به معنی آب
است. قرآن کریم ۶۳ بار به این مفهوم پرداخته است. آب به عنوان برکت خداوندی
است که حیات می بخشد. در قرآن کریم آب رزق الهی است. خداوند بزرگ انسان را
به تفکر در باره آب و شکرگزاری آن یادآوری کرده است. "خدایی که آب را از
آسمان فرو فرستاد که از آن بیاشامید و درختان پرورش دهید تا از میوه آن
بهره مند شوید به برگ آن حیوانات خود را بچرانید" (نحل آیه ۱۰). بدون شک
منافع آب صرفا نوشیدن انسان و روییدن درختان و گیاهان و مصرف چهار پایان
نیست ، بلکه بنیان حیات بر آب نهاده شده است. در آیه ای دیگر آمده است :"و
او خدایی است که آسمان و زمین را در فاصله شش روز آفرید و عرش با عظمت او
بر آب قرار یافت" (هود آیه ۷).
در آیات یاد شده خداوند تبارک و
تعالی ضمن بیان فواید آب ، ارزش والا و اهمیت آن را به انسانها بفهماند.
ودر آیه دیگری حق تعالی دنیا را به آب تشبیه کرده است:" (ای رسول ما برای
امت) زندگی دنیا را برای آنها به آبی تشبیه کن که از آسمان فرو می فرستیم"
(کهف آیه ۴۵).
چگونی وضعیت آب در ایران
ایران در یک اقلیم خشک و نیمه خشک قرار دارد و این محدودیت باعث شده که گذشتگان این سرزمین نیز قدر و ارزش آب را به ویژه در مناطق کویری کشور دانسته و راهکارهای متفاوتی برای زیست و کنار آمدن با کم آبی از طریق صرفهجویی و بهره وری بیشتر آب، توجه داشته اند. ایران جز کشورهای کم آب و خشک، و دارای منابع آب محدود است. میانگین بارندگی سالانه در جهان ۸۶۰ میلیمتر است، این در حالی است که میانگین بارندگی سالانه در ایران ۲۵۰ میلیمترمیباشد. در منازل و آپارتمانهای اکثر ما ایرانیان، آب این مایه حیات و محدود به صورت بی رحمانه ای هر چند به ظاهر مصرف می شود اما در حقیقت به سادگی هر چه تمام اسراف می شود؛ اسراف آب در جامعه به اندازه ای است که تصور چنین است که گویا فقط ما مجاز به استفاده از این منبع محدود هستیم و بعد از ما هیچ موجود زنده ای نخواهد بود و وجود نخواهد داشت پس تا می توانیم از این ذخایر استفاده کنیم. اگر مصرف آب به درستی صورت نگیرد و همچنان هدر رود، به طور قطع، جامعه با مشکلات زیادی در تامین مایه حیات مواجه می شود. مصرف درست و بهینه آب به طور مسلم جوامع بشری را از بحران یا کمبود مایه حیات در امان نگه می دارد و نسل بعدی را از غم نبود این مایه ارزشمند رها می سازد. بحران یا کمبود آب برابر با محرومیت و فقدان دسترسی خیلی از مردم به ویژه نسل آینده به آب سالم و کافی است و با توجه به فرهنگ غنی در ایران، ایرانیان به چنین موضوعی هرگز راضی نخواهند شد.
روز جهانی آب هر سال در ایران امسال و هر سال مصادف با تعطیلات نوروزی است، این در حالی است که با مراجعه به تاریخ معلوم می شود که ایرانیان در گذشته روز سیزدهم اسفند هر سال را که «نوروز آب ها» نام داشته به کنار چشمه ها و رودها می رفتند و با برپا کردن مراسم خاصی، عطر و گلاب در آبها می افشاندند، بر همین اساس سیزدهم اسفند ماه روز ملی آب در ایران نامگذاری شده است. اما همین روز بزرگداشت را هم به سادگی از کنار آن عبور می کنیم و گویی یک روز عادی است. نه خبری از بزرگداشت و نه خبری از فرهنگ سازی در گرامیداشت این ماده حیاتی لا اقل بین کودکان و نوجوانان کشورمان که آینده ساز این کشور خواهند بود هستیم. رشد فزاینده جمعیت و افزایش مصرف آب در بخشهای شهری، صنعتی و به ویژه کشاورزی، بیابان زایی و قطع بی رویه درختان جنگلها و تغییر اکوسیستم طبیعت، رشد شهرسازی و افزایش صنایع آلوده کننده آب، شیوه های نامناسب و سنتی روشهای آبیاری در کشاورزی، احداث سدهای مخزنی بزرگ که مخزن آنها دارای تبخیر فراوان آب می باشند و تغییرات اقلیمی همگی از عوامل نابودی چرخه منظم آب در سطح کشور ما و صد البته در جهان است که نوعی تهدید جدی برای جامعه بشریت محسوب می شوند. ایران کشوری با اقلیم کم آب و خشک و دارای منابع آب محدود است. از طرف دیگر کلیه آبهای موجود درایران قابل استفاده نیست و درصد بالایی را آبهای شور تشکیل می دهند، که روزبه روز برمیزان آنها افزوده می شود.
روش های جبران کمبود آب در کشور
برداشت بی رویه آبهای زیرزمینی شیرین از طریق چاه های عمیق و نیمه عمیق باعث کاهش میزان آب شیرین و افزایش آبهای شور می شود. تبدیل آب های شور به شیرین و همچنین انتقال آب بین حوضه ای به دلیل هزینه زیاد، مقرون به صرفه نیست، بنابراین با استمرار صرفه جویی عمومی، برنامه ریزی دقیق و مدیریت کلان، استفاده بهینه از آب و جلوگیری از هدر رفتن منابع موجود، باید کمبود آب را جبران کرد و تحقق این مساله در وهله اول نیاز به اشاعه فرهنگ مصرف بهینه از این مایه حیات دارد. اصلاح الگوی مصرف در بخش کشاورزی، صنایع و آب آشامیدنی از اقدام های موثر در رفع چالش کم آبی در کشور ما می باشد و باید به معنی واقعی درکشور نهادینه شود. افزایش نرخ بهره وری آب در بخش کشاورزی، از طریق استفاده از سامانه های نوین کشت مثل کشاورزی حفاظتی و کشت روی بسترهای بلند، استفاده از سامانه های نوین آبیاری در اراضی کشاورزی، باید به صورت اصولی مدیریت شود. در بخش صنعت باید طرح بازچرخانی در بخش فاضلاب اجرایی شود و از این آب برای آبیاری فضای سبز نواحی و شهرک های صنعتی مناطق مختلف کشوراستفاده شود. در بخش آب آشامیدنی علاوه بر جدا سازی آب شرب از آب بهداشتی جهت شستشو در منازل مسکونی و واحدهای تجاری باید طرح های بازچرخانی به معنای واقعی در کشور اجرا شود. بحران کمبود آب در بخش صنعت، معدن و کشاورزی کشور جدی است و مسوولان با همدلی برای رفع این چالش اقدام کنند. رونق اقتصادی و کاهش آمار بیکاری در کشور در گرو تامین آب پایدار است. در استان گلستان که قطب کشاورزی کشور محسوب می گردد حدود ۳۰ سال پیش، در شرایطی که کشاورزان با حفر ۲۰ الی ۳۰ متر از عمق زمین به آب دسترسی داشتند اما امروز باید ۳۰۰ متر برای رسیدن به آب چاه حفر کنند و این زنگ خطر و هشداری بزرگ برای منطقه محسوب میشود. سرانه مصرف آب به صورت روزانه در کشور ۲۵۰ لیتر در شبانه روز است. کشوری مثل آلمان در قلب اروپا با اینکه دارای میزان سالیانه بارش ۷۰۰ میلیمتر می باشد اما سرانه مصرف آب در این کشور ۱۳۰ لیتر در شبانه روز می باشد. یکی از موارد مدیریت بهینه مصرف آب این است که استاندارد مصرف آب در کشور ایران به ۱۵۰ لیتر در شبانه روز کاهش یابد. منابع آبی موجود کشور را باید با مصرف اصولی مدیریت کرد، مساله کاهش تدریجی منابع زیرزمینی و سطحی آب در استانها را باید به مردم گوشزد شود. اکنون کم آبی در بخش خانگی غالب استانهای کشور به عنوان یک چالش مطرح نیست اما برای صرفه جویی باید رویکرد اصلاح الگوی مصرف همواره به مردم یادآوری شود. شاخص و مدیریت بهره وری را جایگزین استخراج بی رویه آب کنیم. کاهش میزان برداشت از آب های زیرزمینی نیازمند فرهنگ سازی، زمینه سازی قانونی و فنی است. اکنون در کشور آب بهره وری نمی شود بلکه استخراج می شود و این دو اصل باید جایگزین هم شوند تا به تعادل مطلوبی در حفظ منابع آبی برسیم. اهتمام به سواد اکولوژیک در تمامی رده های اقتصادی، سیاسی، اجتماعی، فرهنگی و دینی از نیازهای جدی است و باید در اولویت قرار گیرد.
نویسنده گزارش :
دکتر محمد اسماعیل اسدی؛ پژوهشگر بین المللی آب
منبع :
خبرگزاری ایرنا